Tản mạn

Lưu Bang, Hạng Vũ, Hàn Tín: 3 tính cách, 3 số phận

Dạo này đầu óc hay bị nhạy cảm về các chủ đề mang tính triết lý. Gần đây mới luyện xong bộ phim Hán Sở Kiêu Hùng (The Conqueror’s Story 2005), do đài TVB phát hành, nên đành mang ra làm đề tài phân tích. Phim cực kỳ hài hước, thích hợp dùng để giải khuây với những tràng cười sảng khoái. Tuy nhiên, bên cạnh đó lại ẩn chứa rất nhiều điều mà có thể mang ra để suy ngẫm như tài dùng người của Lưu Bang, thất bại của Hạng Vũ, và cái chết của Hàn Tín.

55cffa19d7ff9186b5576dfeabf28a20_1365134933

Bộ phim Hán Sở Kiêu Hùng (The Conqueror’s Story 2005) của đài TVB

Con người của Lưu Bang

Trong suốt bộ phim, mình không ngừng thắc mắc là Lưu Bang có tài cán gì mà có thể đả bại Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ, lập nên triều đại nhà Hán, Trương Lương là thiên tài mưu lược, xếp trên cả Gia Cát Lượng cũng chịu quy phục ông? Hàn Tín, một thiên tài về quân sự cũng bị ông thu phục. Cùng rất nhiều quần thần rất mực trung thành với ông, cùng ông thống nhất giang sơn.

Năm xưa Hàn Tín sau khi đại phá quân Tề, cậy thế công cao, dám yêu cầu Hán Vương phong cho ông ta làm Giả Tề Vương. Tề Vương cũng có phân biệt thật giả sao? Thật ra chữ Giả của Giả Tề Vương có nghĩa là tạm thay thế Tề Vương. Lưu Bang nghe được thần tử của mình uy hiếp mình, còn đòi chia đất phong vương đương nhiên là giận dữ vô cùng, nhưng ông ta cũng cân nhắc được lúc đó Hàn Tín nắm giữ binh quyền, đại quyền trong tay, so với bản thân, tình thế yếu hơn người ta cho nên đã suy nghĩ quyết định phong Hàn Tín là Chính Tề Vương, thu phục Hàn Tín, giúp ông ta đánh bại Hạng Vũ, thu phục thiên hạ. Từ đó cho ta thấy con người của Lưu Bang không chỉ biết dùng người vô cùng mà còn có EQ rất cao.

Sau khi diệt Tây Sở, thống nhất thiên hạ, Lưu Bang đã tự tổng kết nguyên nhân thắng lợi của mình và nguyên nhân thất bại của Hạng Vũ:

“Phàm việc tính toán trong màn trướng mà quyết định được sự thắng ở ngoài ngàn dặm thì ta không bằng Tử Phòng (tức Trương Lương); trị nước nhà, vỗ yên trăm họ, vận tải lương thực không bao giờ đứt thì ta không bằng Tiêu Hà; nắm trong tay trăm vạn quân đã đánh là thắng, tiến công là nhất định lấy thì ta không bằng Hàn Tín. Ba người này đều là những kẻ hào kiệt, ta biết dùng họ cho nên lấy được thiên hạ. Hạng Vũ có một Phạm Tăng mà không biết dùng cho nên mới bị ta bắt.”

Thất bại của Hạng Vũ

Hạng Vũ là một nhà chính trị, một tướng quân nổi tiếng, người có công trong việc lật đổ nhà Tần và tranh chấp thiên hạ với Hán Cao Tổ Lưu Bang đầu thời nhà Hán.

Năm xưa trong trận chiến cuối cùng, Sở Hạng Vũ anh hùng mạt lộ, bại trận chạy đến Ô Giang được đình trưởng Ô Giang khuyên ông ta vượt sông, lập mưu tái xuất. Nhưng Sở Hạng Vũ lại nói không có mặt mũi nào gặp phụ lão Giang Đông. Hạng Vũ tự nhủ: “đây là trời diệt ta chứ không do chiến tranh”. Thật ra suy nghĩ kỹ hơn, tính cách quyết định vận mệnh cả đời Hạng Vũ chưa từng bị một thất bại nặng nề nào cả, ông ta xuất thân quý tộc. Lần này sau khi trải qua thất bại thập diện mai phục không còn dũng khí làm lại từ đầu.

Trong Sử ký, Tư Mã Thiên đã nói về Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ như sau:
“Hạng Vũ trong tay không có quyền binh gì, thừa thế nổi lên nơi thảo dã, trong ba năm liền đem năm nước chư hầu để tiêu diệt Tần, phân chia thiên hạ, phong các vương hầu, ban ra chính lệnh và tự xưng là bá vương, địa vị tuy không trọn vẹn nhưng từ tận cổ đến nay[19], chưa hề có người nào được như thế. Đến khi Vũ bỏ Quan Trung, nhớ đất Sở, đuổi Nghĩa Đế để tự lập, thế mà lại trách các vương hầu phản mình thì thực cũng khó vậy. Tự khoe khoang công trạng, chỉ dùng cái trí của mình mà không chịu bắt chước người xưa, nói rằng có thể lấy võ lực dẹp yên thiên hạ, dựng nghiệp bá vương. Nhưng chỉ được năm năm thì mất nước, thân chết ở Đông Thành, thế mà còn chẳng tỉnh ngộ, không tự trách mình, thật là có lỗi. Lại còn có câu: “Trời hại ta chứ không phải ta đánh không giỏi”, há chẳng lầm sao!”

Hàn Tín

Nói về Hàn Tín là nói về tài quân sự của ông. Nếu không có thiên tài quân sự như Hàn Tín thì Lưu Bang đã không thể xoay chuyển tình thế, đả bại quân Sở, thống nhất thiên hạ. Tuy nhiên, ông ta lại là một người biết người nhưng không biết mình. “Công cao hơn chủ, đó là đại kỵ”. Hàn Tín chết vì lý do này. Dịch Trung Thiên lại cho rằng, con người Hàn Tín ngoại trừ có khí độ và bao dung còn là kẻ tự tư tự lợi, không đáng tin cậy, có tâm lý đầu cơ.
Lúc thung dung nói chuyện với Hàn Tín về tài năng của các tướng, xem tài năng họ như thế nào, Lưu Bang hỏi ông:
Như ta thì có thể cầm được bao nhiêu quân?
Hàn Tín nói:
Bệ hạ chẳng qua chỉ cầm được mười vạn.
Lưu Bang lại hỏi:
Thế còn nhà ngươi thì cầm được bao nhiêu?
Hán Tín trả lời:
Thần thì càng nhiều càng tốt.
Lưu Bang cười nói:
Càng nhiều càng tốt thì sao lại bị ta bắt?
Hán Tín đáp:
Bệ hạ không có tài cầm quân, nhưng có tài cầm tướng, vì vậy cho nên Tín mới bị bệ hạ bắt.
Sau lần đó, Lưu Bang càng sợ tài của Tín và quyết trừ khử cho được.

Đánh giá con người Lưu Bang, Hạng Vũ, Hàn Tín

Dịch Trung Thiên cho rằng Hàn Tín chê Hạng Vũ có lòng nhân của đàn bà, do dự thiếu quyết đoán nhưng lại không biết chính mình cũng như thế, và cũng không biết rằng đàn bà vị tất đã có lòng nhân. Cuối cùng thì Hàn Tín, người có lòng nhân của đàn bà đã bị Lã hậu, một người đàn bà bất nhân giết hại. Khi so sánh 3 con người Lưu Bang, Hạng Vũ và Hàn Tín, Dịch Trung Thiên cho rằng: Lưu Bang tự biết mình biết người nên đã chiến thắng. Hạng Vũ không biết mình cũng không biết người nên thua to. Hàn Tín biết người nhưng không biết mình nên tuy có thành công nhưng cuối cùng cũng thất bại. Hạng Vũ là anh hùng triệt để, anh hùng bản sắc nên chết oanh liệt. Hàn Tín khó khăn lắm mới trở thành anh hùng, là anh hùng không triệt để nên ấm ức mà chết.

Bonus

Mọi người thắc mắc Hộ Khẩu từ đâu mà ra không? Đó chính là từ thời nhà Hán, do tể tướng Tiêu Hà của Lưu Bang lập ra để quản lý nhân khẩu có hệ thống hơn.
Bàn cờ Tướng cũng từ thời này mà ra, tương truyền trong thời gian Hán Sở nghị hòa, Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ đã tặng cho Hán Đế Lưu Bang bàn cờ và gọi nó là cờ tướng. Một bên là Hán, một bên là Sở, sông ở giữa thì gọi là Sở Hà Hán Giới, nghĩa là sông của nước Sở cũng chính là ranh giới với nước Hán.

Nói mỏi miệng cốt cũng chỉ muốn giới thiệu phim cho mọi người cùng coi mà thôi. :))
http://phimbathu.com/han-so-kieu-hung-6337.html

P/s: bài viết có tham khảo các tài liệu trên internet, đặc biệt là wikipedia.

edwardthienhoang.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s